BÁC BỎ LUẬN ĐIỆU CHO RẰNG NGHỊ ĐỊNH 330/2026/NĐ-CP "SIẾT CHẶT QUYỀN CÔNG KHAI SỰ THẬT"
Chính phủ Việt Nam đã ban hành Nghị định 330/2026/NĐ-CP, quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, có hiệu lực từ ngày 19/8/2026 đã nhận được sự đồng thuận lớn. Tuy nhiên, trên một số diễn đàn mạng xã hội một số đối tượng phản động, thiếu thiện chí với Việt Nam tung ra các luận điệu xuyên tạc, quy chụp, cho rằng việc xử phạt hành vi trích xuất, công khai trái phép dữ liệu ghi âm, ghi hình là “siết chặt quyền công khai sự thật” và hạn chế quyền giám sát của người dân. Đây là cách diễn giải cố tình đánh đồng giữa việc ghi nhận, cung cấp thông tin hợp pháp với hành vi tự ý phát tán dữ liệu cá nhân trái phép.
Quy định xử phạt tại Nghị định 330/2026/NĐ-CP không phải là sự tùy hứng mà hoàn toàn dựa trên tinh thần của Hiến pháp năm 2013 (Điều 21) về quyền bất khả xâm phạm đời sống riêng tư, bí mật cá nhân. Cùng với đó, Bộ luật Dân sự, Luật An ninh mạng 2025 và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 đều đặt ra các nguyên tắc tối thượng nhằm bảo vệ quyền riêng tư và an ninh trên môi trường số.
Thực tế hiện nay, dữ liệu cá nhân (hình ảnh, giọng nói, vị trí) đang bị lợi dụng, sao chép và phát tán tràn lan để lừa đảo, mua bán thông tin hoặc xúc phạm danh dự người khác. Việc hoàn thiện hành lang pháp lý để kiểm soát dữ liệu là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo vệ lợi ích hợp pháp của mọi công dân.
Pháp luật Việt Nam hoàn toàn không cấm người dân ghi nhận sự việc. Theo khoản 1 Điều 32 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025, cá nhân, tổ chức được phép ghi âm, ghi hình tại nơi công cộng mà không cần sự đồng ý của chủ thể dữ liệu trong các trường hợp phục vụ quốc phòng, an ninh, trật tự xã hội hoặc từ các hoạt động công cộng (hội nghị, thi đấu thể thao...) nếu không làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm người khác.
Do đó, một người hoàn toàn có quyền ghi lại hình ảnh vụ việc có dấu hiệu vi phạm. Tuy nhiên, quyền ghi nhận không đồng nghĩa với quyền tự do đăng tải mọi dữ liệu đó lên mạng xã hội. Ranh giới pháp lý nằm ở mục đích và cách thức sử dụng: (1)Hành vi hợp pháp: Ghi nhận thông tin và cung cấp cho cơ quan chức năng. (2)Hành vi vi phạm: Tự ý trích xuất, cắt ghép rồi chia sẻ lên không gian mạng khi chưa được phép, xâm phạm đến quyền nhân thân của người khác.
Việc kiểm soát công khai dữ liệu không hề mâu thuẫn với Luật Báo chí 2016 hay quyền tố giác của công dân: (1)Cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền: Người dân có đầy đủ quyền gửi bằng chứng ghi âm, ghi hình cho Cơ quan Công an, Viện kiểm sát, Tòa án hoặc các cơ quan báo chí để xác minh, xử lý. Việc làm này đúng trình tự pháp luật và hoàn toàn không bị coi là "chia sẻ trái phép". (2)Trách nhiệm của báo chí: Luật Báo chí cũng quy định thông tin do người dân cung cấp phải qua khâu kiểm chứng, lựa chọn nghiêm ngặt trước khi đăng tải. Mạng xã hội không phải là tòa án, và việc tự đăng clip "đấu tố" không phải là kênh giải quyết vi phạm hợp pháp.
Không riêng Việt Nam, việc quản lý dữ liệu cá nhân là xu hướng chung của thế giới; điển hình như: Liên minh Châu Âu (EU) áp dụng Quy định Bảo vệ Dữ liệu Chung (GDPR) cực kỳ nghiêm ngặt; Vương quốc Anh hay Mỹ cũng đều có các chế tài khắt khe đối với hành vi tiết lộ thông tin riêng tư trái phép. Điều này chứng minh rằng quyền tự do thông tin và quyền riêng tư phải luôn song hành, không quyền nào được đè lên quyền nào.
Nghị định 330/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm xử lý hành vi phát tán dữ liệu trái phép, hoàn toàn không phủ nhận hay cấm cản các cơ chế phản ánh sự thật hợp pháp. Mọi hành vi cố tình bóp méo quy định này đều nhằm mục đích gây hoang mang dư luận. Nhận thức đúng và hành xử chuẩn mực pháp lý là cách mỗi công dân tự bảo vệ mình và đóng góp vào một môi trường số an toàn, văn minh.
(Xuân Dương)
Ẩn bớt
