NHẬN DIỆN THÔNG TIN SAI LỆCH VỀ NỖ LỰC BẢO TỒN VÀ THU HỒI DI SẢN VĂN HÓA DÂN TỘC

Thời gian gần đây, sự kiện Pháp trao trả cho Việt Nam một chiếc trống đồng Đông Sơn có niên đại khoảng thế kỷ V trước Công nguyên thu hút sự quan tâm của dư luận. Lễ bàn giao được tổ chức ngày 10/9/2026 tại trụ sở Bộ Văn hóa Pháp, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Theo Cục Hợp tác quốc tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, chiếc trống được Hải quan Pháp tịch thu tại sân bay Rennes năm 2014 do không có giấy tờ hợp lệ, sau đó được Bảo tàng Nghệ thuật Rennes lưu giữ, nghiên cứu và bảo quản hơn 10 năm trước khi được bàn giao cho Việt Nam.

Tuy nhiên, trên mạng xã hội xuất hiện một số nội dung diễn giải sự việc theo hướng quy kết, suy diễn, từ đó phủ nhận ý nghĩa của quá trình hợp tác Việt Nam - Pháp trong việc bảo vệ và hồi hương di sản văn hóa. Đáng chú ý, có nội dung cố gắng gắn việc trao trả trống đồng với những vấn đề quản lý khác để đưa ra nhận định chung về công tác bảo tồn di sản. Cách lập luận này cần được nhìn nhận trên cơ sở thông tin chính thức và các dữ kiện có thể kiểm chứng.

Trước hết, cần phân biệt rõ giữa nguồn gốc, quá trình lưu giữ của một hiện vật cụ thể với trách nhiệm quản lý di sản ở từng thời kỳ. Đối với chiếc trống đồng được trao trả lần này, thông tin từ cơ quan chuyên môn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết hiện vật bị Hải quan Pháp tịch thu tại sân bay Rennes năm 2014 vì không có giấy tờ hợp lệ. Quá trình sau đó có sự tham gia của các cơ quan chức năng Việt Nam và Pháp trong việc xác minh, bảo quản, hoàn thiện thủ tục và bàn giao hiện vật.

Như vậy, việc trống đồng trở về Việt Nam là kết quả của quá trình phối hợp giữa các cơ quan hữu quan hai nước. Phía Việt Nam cũng ghi nhận sự phối hợp của Chính phủ, Bộ Văn hóa, Bộ Ngoại giao và châu Âu, Hải quan Pháp, chính quyền và Bảo tàng Văn hóa Nghệ thuật thành phố Rennes cùng các cơ quan liên quan trong quá trình hồi hương hiện vật. Hai bên đồng thời xác định việc trao trả nằm trong khuôn khổ cam kết về chống buôn bán trái phép tài sản văn hóa.

Do đó, việc từ một sự kiện trao trả hiện vật cụ thể để suy diễn thành kết luận phủ nhận toàn bộ nỗ lực bảo tồn di sản là cách tiếp cận thiếu cơ sở. Những vấn đề liên quan đến thất lạc, lưu giữ, mua bán hoặc hồi hương cổ vật cần được xem xét trên từng trường hợp, dựa trên nguồn gốc hiện vật, hồ sơ pháp lý, quá trình xác minh và trách nhiệm của các chủ thể có liên quan; không nên đánh đồng các vấn đề khác nhau khi chưa có căn cứ xác định.

Bên cạnh đó, những tranh luận trên không gian mạng về việc xử lý thông tin sai sự thật cũng cần được tiếp cận trên cơ sở pháp luật. Quyền bày tỏ ý kiến và quyền tiếp cận thông tin được pháp luật bảo đảm, nhưng việc thực hiện các quyền này phải gắn với trách nhiệm tôn trọng quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân và tuân thủ các quy định của pháp luật. Vì vậy, cần phân biệt giữa việc nêu quan điểm, chính kiến với việc cung cấp hoặc phát tán thông tin sai sự thật, xúc phạm danh dự, uy tín của tổ chức, cá nhân.

Từ sự việc trên, điều cần thiết đối với mỗi cán bộ, đảng viên và người dân là chủ động kiểm chứng thông tin trước khi tiếp nhận, bình luận hoặc chia sẻ. Đối với những vấn đề liên quan đến di sản văn hóa, nên ưu tiên các thông tin từ cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan chuyên môn và các nguồn có thẩm quyền; đồng thời tránh suy diễn từ một sự kiện đơn lẻ thành những kết luận chung khi chưa có đầy đủ căn cứ.

Việc một hiện vật có giá trị lịch sử, văn hóa trở về Việt Nam không chỉ có ý nghĩa đối với công tác bảo tồn di sản mà còn cho thấy vai trò của hợp tác quốc tế trong việc ngăn chặn buôn bán trái phép và đưa các hiện vật văn hóa trở về nơi chúng có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa. Đây cũng là cơ sở để tiếp tục nâng cao hiệu quả bảo vệ, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc trong thời gian tới.

LVL08

Ẩn bớt