TỪ LÁ PHIẾU NĂM 1946 ĐẾN KHÁT VỌNG 2045: QUỐC HỘI - SỨC MẠNH CỦA NHÂN DÂN, VÌ NHÂN DÂN

Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu ra Quốc hội Việt Nam không chỉ là dịp để nhìn lại một mốc son lịch sử của dân tộc. Trong Diễn văn kỷ niệm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã khắc họa hành trình 80 năm - từ lá phiếu lịch sử năm 1946 đến khát vọng xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, vì hạnh phúc của Nhân dân trong kỷ nguyên số và hội nhập toàn cầu.

Từ dòng chảy lịch sử ấy, Quốc hội tiếp tục khẳng định vai trò kiến tạo thể chế, hun đúc niềm tin, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước.

Lá phiếu năm 1946 – khởi nguồn của văn hóa dân chủ và Nhà nước pháp quyền Việt Nam

Trong không khí trang trọng tại Hội trường Diên Hồng, nơi ghi dấu bao khoảnh khắc trọng đại của lịch sử nghị trường nước ta, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã mở đầu bài diễn văn bằng một sự khẳng định mạnh mẽ về tầm vóc lịch sử của cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên. Ông nhấn mạnh: “Ngày 6/1/1946 là một mốc son chói lọi mở ra một thời kỳ phát triển mới của dân tộc Việt Nam. Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử đã khẳng định vững chắc quyền làm chủ của Nhân dân, từ thân phận nô lệ đứng lên giành độc lập, tổ chức ra Nhà nước của mình, với đầy đủ cơ sở pháp lý đại diện cho toàn dân ta ở trong nước và quốc tế, và là Nhà nước dân chủ đầu tiên ở Đông Nam Á”.

Thông điệp ấy không chỉ là một nhận định lịch sử, mà còn là sự tái khẳng định giá trị nền tảng của chế độ ta: nhân dân là chủ thể quyền lực, lá phiếu là biểu tượng của lòng tin, ý chí và khát vọng dân tộc. Lần đầu tiên, người dân Việt Nam bước vào đời sống chính trị quốc gia với tư cách là công dân – những người trực tiếp trao quyền lực cho cơ quan đại diện cao nhất của mình. Đó là bước ngoặt làm thay đổi căn bản văn hóa chính trị Việt Nam hiện đại.

Và cũng từ đây, hình hài của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa đầu tiên ở Đông Nam Á được xác lập trên nền tảng chính danh từ lá phiếu của Nhân dân. Như Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, đó là một nhà nước với đầy đủ cơ sở pháp lý đại diện cho toàn dân ta ở trong nước và quốc tế – nghĩa là không chỉ hợp pháp về thủ tục, mà còn hợp đạo lý, hợp lòng dân, phù hợp với xu thế tiến bộ của nhân loại.

Nhân dân trao quyền – Quốc hội phụng sự. Đó là một mối quan hệ tương tác, gắn bó, được nuôi dưỡng bởi trách nhiệm, đạo lý và khát vọng chung về tương lai đất nước.

Văn hóa dân chủ mà Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh khởi đầu từ 80 năm trước đang tiếp tục được phát huy trong bối cảnh mới – khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển nhanh, chuyển đổi số mạnh mẽ, hội nhập sâu rộng và khát vọng vươn lên mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Việc chuẩn bị cho Đại hội XIV của Đảng vì thế không chỉ là chuẩn bị về tổ chức – nhân sự – văn kiện, mà còn là sự củng cố về giá trị: giá trị của niềm tin, đồng thuận xã hội và quyền làm chủ của Nhân dân.

Chính vì thế, có thể nói: Lá phiếu năm 1946 không chỉ là sự kiện lịch sử, mà là khởi nguồn của một nền văn hóa chính trị mới – văn hóa pháp quyền, văn hóa dân chủ, văn hóa Quốc hội. Và trong dòng chảy 80 năm ấy, mỗi nhiệm kỳ Quốc hội đều là một dấu mốc tiếp nối hành trình phụng sự Tổ quốc và Nhân dân.

Trong bối cảnh Đảng ta đang chuẩn bị Đại hội lần thứ XIV, hành trình 80 năm Quốc hội chính là nền tảng để khẳng định đường hướng tiếp tục đổi mới tư duy lập pháp, nâng cao hiệu quả giám sát và phát huy mạnh mẽ quyền làm chủ của Nhân dân - bảo đảm Quốc hội luôn xứng đáng là “cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất” và là biểu tượng của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Văn hóa Quốc hội - văn hóa phục vụ Nhân dân, vì hạnh phúc của Nhân dân

Từ hành trình 80 năm của Quốc hội Việt Nam, một giá trị xuyên suốt được hình thành và bồi đắp, đó là văn hóa Quốc hội – nền tảng tinh thần và đạo lý định hình cách thức vận hành của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất. Văn hóa ấy khởi nguồn từ tư tưởng “lấy dân làm gốc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh và được trao truyền, phát triển qua từng nhiệm kỳ, từng thế hệ đại biểu Quốc hội.

Trong Diễn văn kỷ niệm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã nhấn mạnh tới chiều sâu giá trị này, khi khẳng định rằng Quốc hội luôn phải “phát huy những kết quả đã đạt được, khắc phục bằng được hạn chế, tiếp tục đổi mới tư duy trong xây dựng pháp luật, nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước, vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân”.

Thông điệp của Chủ tịch Quốc hội không chỉ thể hiện một yêu cầu tổ chức bộ máy, mà còn là chuẩn mực văn hóa trách nhiệm công vụ. Văn hóa Quốc hội, suy cho cùng là văn hóa đặt lợi ích quốc gia – dân tộc và hạnh phúc của Nhân dân lên trên tất cả. Nó đòi hỏi mỗi đại biểu phải có bản lĩnh, tri thức, sự độc lập trong suy nghĩ, dám lên tiếng vì sự thật, vì điều đúng, vì lợi ích chung; đồng thời phải thật sự lắng nghe, thấu hiểu tâm tư, kỳ vọng của cử tri.

Chính vì vậy, Chủ tịch Quốc hội đã nhắc lại đầy xúc động lời căn dặn của Bác Hồ: “phải ra sức giữ vững nền độc lập cho Tổ quốc, ra sức mưu cầu hạnh phúc cho đồng bào, phải luôn luôn ghi nhớ và thực hành vì lợi nước, quên lợi nhà, vì lợi chung, quên lợi riêng”.

Đây là đỉnh cao của văn hóa liêm chính - phụng sự, là kim chỉ nam để Quốc hội thực hiện đúng sứ mệnh của mình trong bối cảnh hiện nay - khi đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với những yêu cầu ngày càng cao về chất lượng thể chế, quản trị công, minh bạch, trách nhiệm giải trình và hiệu quả chính sách.

Văn hóa Quốc hội và văn hóa Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa vì thế không chỉ thể hiện qua hệ thống luật pháp, mà còn qua cách hành xử chính trị, cách đối thoại với Nhân dân, cách tiếp nhận phản biện xã hội, và cách giải quyết những vấn đề hệ trọng của đất nước trên tinh thần khách quan, khoa học và nhân văn.

Đặc biệt, trong thời đại chuyển đổi số và hội nhập toàn cầu, văn hóa Quốc hội phải thích ứng với văn hóa quản trị hiện đại: minh bạch hơn, dữ liệu hóa hơn, tham vấn xã hội sâu rộng hơn và gắn bó chặt chẽ hơn với đời sống thực tiễn của Nhân dân.

Tất cả những điều đó đang trở nên đặc biệt có ý nghĩa khi chúng ta chuẩn bị bước vào Đại hội XIV của Đảng - một dấu mốc chính trị có tầm nhìn dài hạn, đặt nền tảng cho phát triển quốc gia đến giữa thế kỷ XXI. Đại hội XIV không chỉ bàn về chiến lược kinh tế – xã hội, mà sâu xa hơn, chính là tiếp tục xây dựng và củng cố văn hóa chính trị Việt Nam hiện đại: dân chủ, nhân văn, kỷ cương, liêm chính, sáng tạo và phục vụ Nhân dân.

Trong dòng chảy ấy, Quốc hội giữ vai trò trung tâm trong việc thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng, đồng thời là cầu nối giữa ý Đảng – lòng dân. Và “văn hóa Quốc hội” - với tinh thần vì dân, trọng dân, dựa vào dân - sẽ tiếp tục bảo đảm để mọi quyết sách lớn của đất nước đều xuất phát từ Nhân dân và quay trở lại phục vụ Nhân dân.

Có thể nói, văn hóa Quốc hội chính là linh hồn của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, giúp Quốc hội không chỉ mạnh về quyền lực, mà còn vững chắc về giá trị; không chỉ kiên định về nguyên tắc, mà còn nhân văn trong hành xử; không chỉ đi trước trong lập pháp, mà còn tiên phong trong vun bồi niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Từ Diên Hồng hôm nay đến khát vọng Việt Nam 2045 – Quốc hội trong kỷ nguyên mới của đất nước

Điều còn đọng lại sau Diễn văn kỷ niệm không chỉ là niềm tự hào về một hành trình 80 năm vẻ vang, mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm đối với tương lai đất nước. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết của giai đoạn phát triển mới, "đòi hỏi Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, các đại biểu Quốc hội phải cố gắng, nỗ lực, quyết tâm cao hơn nữa… dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước, vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân". Trong bối cảnh cả hệ thống chính trị đang chuẩn bị bước vào Đại hội lần thứ XIV của Đảng - dấu mốc có ý nghĩa chiến lược, định hình tầm nhìn phát triển của đất nước trong những thập niên tới, Quốc hội chính là thiết chế trung tâm trong kiến tạo thể chế, dẫn dắt cải cách, và gìn giữ niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Thông điệp của Chủ tịch Quốc hội cũng là lời nhắn gửi về khát vọng phát triển Việt Nam đến năm 2045: trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, có nền kinh tế tri thức, công nghiệp văn hóa - sáng tạo phát triển mạnh mẽ, với một xã hội nhân văn, dân chủ, kỷ cương và pháp quyền hiện đại. Muốn đạt được điều đó, Quốc hội phải tiếp tục tiên phong trong việc xây dựng khuôn khổ pháp lý cho những lĩnh vực mới: chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, kinh tế sáng tạo, tăng trưởng xanh, phát triển bền vững… đồng thời tiếp tục bảo vệ vững chắc quyền con người, quyền công dân và lợi ích chính đáng của Nhân dân.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn bày tỏ niềm tin mạnh mẽ rằng, với "sự đồng thuận, ủng hộ cao của cử tri và Nhân dân cả nước… cùng với trí tuệ, bản lĩnh chính trị vững vàng, khát vọng đổi mới và tinh thần phục vụ Nhân dân", Quốc hội Việt Nam sẽ tiếp tục xây dựng một "Quốc hội của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân… là hiện thân sinh động của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa".

Đó cũng chính là cam kết văn hóa và đạo lý chính trị của Quốc hội Việt Nam trước Nhân dân. Một Quốc hội không chỉ đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân, mà còn mang trên mình trách nhiệm vun đắp khát vọng dân tộc, nuôi dưỡng niềm tin xã hội, và gìn giữ mạch nguồn của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.

Nhìn lại từ Diên Hồng hôm nay, có thể nói rằng, hành trình 80 năm của Quốc hội cũng là hành trình khẳng định một chân lý: khi Nhân dân là chủ thể quyền lực, đất nước sẽ có sức mạnh để vượt qua mọi thử thách và vươn lên bằng chính trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng của mình.

Và chính từ hành trình ấy, chúng ta có quyền tin tưởng rằng: trong kỷ nguyên mới, Quốc hội Việt Nam sẽ tiếp tục là điểm tựa thể chế, là biểu tượng của văn hóa pháp quyền và dân chủ, là nơi kết tinh trí tuệ – ý chí – khát vọng của dân tộc trên con đường phát triển đến năm 2045 và xa hơn nữa./.

Báo Đại biểu nhân dân