TỪ NHỮNG KÝ ỨC CHIẾN TRƯỜNG ĐẾN HÀNH TRÌNH TÌM LIỆT SĨ NƠI BIÊN GIỚI HƯỚNG PHÙNG
Giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, có những chứng tích của chiến tranh đã bị thời gian, cây rừng và mưa nắng che lấp suốt hàng chục năm. Nhưng ký ức về những người lính đã chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc và nghĩa vụ quốc tế cao cả vẫn được lưu giữ trong trí nhớ của nhân dân hai bên biên giới Việt Nam - Lào.
Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Hướng Phùng, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị đang bền bỉ lần theo từng nguồn tin, từng câu chuyện của người dân để góp phần đưa các liệt sĩ trở về với quê hương, đồng đội và gia đình.
Biến chiến dịch thành hành động cụ thể
Ngay sau khi có chủ trương thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Đồn Biên phòng Hướng Phùng đã nhanh chóng cụ thể hóa thành kế hoạch phù hợp với đặc điểm địa bàn. Những tổ công tác đặc biệt đã được thành lập. Với phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng nương rẫy", các tổ công tác đã xuống từng hộ gia đình, gặp gỡ từ những người nông dân đi nương, đi rẫy đến các già làng, trưởng bản và đặc biệt là những cựu chiến binh lớn tuổi.
Bằng sự chân thành và tình cảm quân dân, những người lính mang quân hàm xanh đã khơi dậy ý thức trách nhiệm và sự tri ân trong lòng mỗi người dân. Giờ đây, ở Hướng Phùng, mỗi người dân đi rừng, mỗi người lính năm xưa đều tự nguyện trở thành những "cộng tác viên" đắc lực nhất của chiến dịch. Bất cứ dấu vết lạ nào trên mặt đất, một hố bom cũ hay một mảnh tăng võng mục nát lộ ra sau mưa rừng... đều nhanh chóng được thông báo cho đồn Biên phòng.
Từ mạng lưới "cộng tác viên" nhân dân ấy, những nguồn tin quý giá bắt đầu xuất hiện, góp phần làm rõ các thông tin về nơi an táng liệt sĩ ở hai bên biên giới. Tại bản Cheng (xã Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị), chúng tôi gặp ông Hồ Thai Pả Liếp, một cựu chiến binh mang trong mình nhiều trăn trở. Trò chuyện với phóng viên, ông xúc động chia sẻ: "Tôi từng là bộ đội, từng chứng kiến đồng chí, đồng đội ngã xuống ngay bên cạnh mình. Nay hòa bình rồi mà anh em vẫn còn nằm lại trong rừng sâu, lòng tôi đau xót lắm. Nhiều năm qua, tôi vẫn tự mình lội suối, trèo đèo đi tìm lại dấu vết chiến trường xưa. Khi nghe tin Đảng, Nhà nước và đặc biệt là đồn Biên phòng thông báo về thực hiện chiến dịch này, tôi như được tiếp thêm sức mạnh. Mọi thông tin về những vị trí nghi ngờ ngày trước, tôi đều cố gắng nhớ lại và cung cấp cho các chú Biên phòng".
Không chỉ ở phía Việt Nam, công tác thu thập thông tin còn vượt qua biên giới, nhận được sự hỗ trợ to lớn từ người dân của nước bạn Lào anh em. Trao đổi với chúng tôi, ông Phon Vy Lay Say Sa Ri, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc bản Mày Văng Lực (xã La Cồ, huyện Sê Pôn, tỉnh Sa Vẳn Na Khệt, Lào) cho biết: "Nhân dân Lào không bao giờ quên công ơn của bộ đội tình nguyện Việt Nam. Qua công tác giao lưu nhân dân, biết phía Việt Nam đang thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, bà con bản Mày Văng Lực và cả xã La Cồ chúng tôi rất ủng hộ. Bà con đã cung cấp được những thông tin rất quan trọng về các vị trí nghi có phần mộ bộ đội Việt Nam hy sinh trên đất Lào”.
Đặc biệt và xúc động nhất là câu chuyện của ông Hồ Văn Vang (bộ đội Việt Nam từng chiến đấu tại chiến trường Hạ Lào), sau khi kết thúc chiến tranh, cả gia đình ông đều ở lại bản Mày Văng Lực định cư và sinh sống. Run run chỉ những kỷ vật chiến tranh được lưu giữ trong nhà, ông Vang nghẹn ngào: "Trận đánh năm 1971-1972 rất ác liệt. Mấy chục năm nay, trí nhớ tôi dẫu có lúc quên lãng nhiều thứ, nhưng vị trí cái hố bom chôn tập thể anh em thì tôi ghim chặt trong đầu. Nhiều năm trước, hễ cứ có đơn vị quy tập nào sang Lào tìm kiếm đồng đội, tôi đều trực tiếp dẫn đường, chỉ tận nơi vị trí nghi ngờ có mộ tập thể ấy. Bây giờ cũng vậy, tôi sợ bản thân sức khỏe yếu nên đã chỉ cho con trai biết các vị trí năm xưa mà tôi tận mắt chứng kiến, vì vậy bây giờ, cả gia đình tôi đều mong sao sớm đưa được các anh về với quê hương, Tổ quốc".
Trung tá Nguyễn Văn Bằng, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Hướng Phùng cho biết: "Chỉ trong một thời gian ngắn triển khai chiến dịch, thông qua công tác vận động quần chúng, đơn vị đã thu thập được 6 nguồn tin giá trị. Trong đó, người dân bên Lào cung cấp 3 tin báo có mộ liệt sĩ Việt Nam hy sinh trên đất bạn; người dân Việt Nam cung cấp 3 tin liên quan đến phần mộ liệt sĩ tại địa bàn trong nước. Kết quả bước đầu này tiếp thêm hy vọng và động lực để chúng tôi băng rừng, lội suối xác minh, tìm kiếm để sớm đưa các chú, các anh về với gia đình".
Lần theo dấu tích giữa đại ngàn
Có nguồn tin mới chỉ là điểm khởi đầu. Để biến những ký ức sau hàng chục năm thành một vị trí có thể xác định trên thực địa là hành trình không hề đơn giản. Từ lời kể của người dân, cán bộ Biên phòng phải đối chiếu với bản đồ, xác định địa danh, hướng đi, rồi trực tiếp cùng người cung cấp tin vào hiện trường khảo sát. Nhiều địa điểm nằm sâu trong rừng, đường đi chủ yếu là lối mòn vượt dốc cao, khe sâu, cây cối rậm rạp đến mức dấu tích cũ gần như không còn.
Trực tiếp tham gia các chuyến khảo sát, Hạ sĩ Lê Duy Trí, chiến sĩ Đồn Biên phòng Hướng Phùng chia sẻ: “Có những vị trí người dân nhớ cách đây đã vài chục năm. Khi trở lại, con suối có thể đã đổi dòng, đường mòn không còn, khu rừng cũng khác trước. Có ngày, chúng tôi đi bộ nhiều giờ mới tiếp cận được khu vực nghi vấn. Thời tiết vùng biên thay đổi nhanh, mưa xuống đường rừng trơn trượt, việc mang theo trang bị, dụng cụ khảo sát càng thêm vất vả”.
Trung tá Nguyễn Văn Bằng chia sẻ: “Mỗi khi vào một khu vực được người dân cung cấp thông tin, anh em đều mang một cảm xúc rất đặc biệt. Mình không biết dưới lớp đất rừng trước mặt có phải là nơi đồng đội đang nằm lại hay không, nhưng ai cũng mong sẽ tìm được một dấu vết đủ cơ sở để tiếp tục xác minh. Những lúc mệt nhất, chúng tôi lại nghĩ đến các liệt sĩ và thân nhân của các anh đã chờ đợi hàng chục năm. Điều đó giúp anh em có thêm quyết tâm vượt qua khó khăn”.
Những bước chân tìm kiếm vì thế vẫn tiếp tục xuyên qua những cánh rừng biên giới. Có thể trong một chuyến đi, kết quả chỉ là khoanh thêm được một khu vực. Có khi một thông tin phải nhiều lần khảo sát, đối chiếu mới đủ cơ sở kết luận. Nhưng với những người đang thực hiện nhiệm vụ, không có nguồn tin nào bị xem nhẹ và cũng không có hành trình nào là vô nghĩa. Bởi mỗi thông tin được kiểm chứng sẽ giúp phạm vi tìm kiếm ngày càng thu hẹp, đưa hành trình tìm đồng đội đến gần hơn với đích cuối cùng.
“Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” vẫn đang được triển khai khẩn trương. Tại Hướng Phùng hôm nay, tình đoàn kết giữa quân và dân hai bên biên giới Việt - Lào đang hòa quyện, chung sức đồng lòng cho một mục tiêu chung cao cả. Những bước chân không mỏi của cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Hướng Phùng vẫn đang in đậm trên đại ngàn Trường Sơn. Tin rằng, với sự vào cuộc quyết liệt, tinh thần trách nhiệm cao độ và tấm lòng tri ân sâu sắc, những con người nơi tuyến đầu Tổ quốc sẽ sớm đưa những người con ưu tú của dân tộc trở về an nghỉ trong vòng tay ấm áp của đất mẹ./.
Biên Phòng
Ẩn bớt
