CHỦ TỊCH QUỐC HỘI TRẦN THANH MẪN: QUỐC HỘI KHÓA XVI PHẢI ĐỘT PHÁ VỀ THỂ CHẾ, NÂNG TẦM CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG, ĐÁP ỨNG YÊU CẦU PHÁT TRIỂN NHANH VÀ BỀN VỮNG CỦA ĐẤT NƯỚC

Sáng 5/5, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì cuộc họp giao ban tháng 5/2026 của lãnh đạo Quốc hội sau khi được Quốc hội bầu tại Kỳ họp thứ Nhất vừa qua. Đây là cuộc họp giao ban đầu tiên của lãnh đạo Quốc hội trong nhiệm kỳ mới, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Tham dự Phiên họp có: Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Quốc hội, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến và các Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội: Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Hữu Đông.

Hoàn thành khối lượng công việc rất lớn với chất lượng, hiệu quả cao, bảo đảm việc chuyển giao nhiệm kỳ diễn ra thông suốt

Tại cuộc họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và lãnh đạo Quốc hội đã tập trung đánh giá việc triển khai các nhiệm vụ lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội trong tháng 4/2026. Theo đó, lãnh đạo Quốc hội thống nhất đánh giá, trong bối cảnh chuyển giao giữa 2 nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV và khóa XVI với khối lượng công việc rất lớn, yêu cầu cao và nhiều nội dung mới, các đồng chí lãnh đạo Quốc hội đã khẩn trương nắm bắt công việc, tiếp nhận bàn giao từ nhiệm kỳ trước và chỉ đạo sát sao, kịp thời các cơ quan của Quốc hội, VPQH, các cơ quan tham mưu, giúp việc của Đảng ủy Quốc hội hoàn thành khối lượng công việc rất lớn với chất lượng, hiệu quả cao, bảo đảm việc chuyển giao nhiệm kỳ diễn ra thông suốt, không bị gián đoạn.

Lãnh đạo Quốc hội đã lãnh đạo, chỉ đạo Đảng ủy, Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội xem xét, thông qua Đề án và triển khai quy trình giới thiệu nhân sự trình Bộ Chính trị; tổ chức thành công Hội nghị công bố Quyết định của Bộ Chính trị về việc chỉ định Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, Thường trực Đảng ủy, Bí thư, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Quốc hội nhiệm kỳ 2025 - 2030 do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và trao quyết định; kịp thời ban hành các văn bản nhằm kiện toàn bộ máy tham mưu, giúp việc của Đảng ủy Quốc hội.

Chỉ đạo các cơ quan triển khai nghiêm túc, kịp thời, hiệu quả các nhiệm vụ theo các ý kiến kết luận tại cuộc họp của lãnh đạo chủ chốt Đảng, Nhà nước hằng tháng; các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư.

Chủ tịch Quốc hội, các Phó Chủ tịch Quốc hội tiến hành hơn 50 hoạt động, kịp thời lãnh đạo, chỉ đạo các nhiệm vụ chính trị đề ra. Trong đó, đã triển khai hiệu quả các hoạt động theo phân công của Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư; tham gia các Đoàn kiểm tra, giám sát của Bộ Chính trị làm việc với các địa phương; chỉ đạo, điều hành các phiên họp tại Kỳ họp thứ Nhất; các phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; Phiên họp của các Ban Chỉ đạo của Quốc hội và dự các chương trình, hoạt động nhân dịp kỷ niệm các ngày Lễ lớn của đất nước.

Chủ tịch Quốc hội đã dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam thăm chính thức Italia; tham dự IPU-152 và tiến hành một số hoạt động song phương tại Thổ Nhĩ Kỳ; tiếp và hội kiến với Tổng thống Hàn Quốc. Các Phó Chủ tịch Quốc hội có nhiều hoạt động đối ngoại quan trọng, tham gia các Đoàn công tác của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, đồng chí Thường trực Ban Bí thư; chỉ đạo triển khai hiệu quả chương trình hoạt động đối ngoại của Quốc hội năm 2026...

Đặc biệt, Chủ tịch Quốc hội, các Phó Chủ tịch Quốc hội đã lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thành công tốt đẹp Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI; Phiên họp thứ Nhất và các Phiên họp ngày 9/4, 18/4, 20/4/2026 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội...

Tại cuộc họp, Chủ tịch Quốc hội và các Phó Chủ tịch Quốc hội đã thảo luận, thống nhất các nhiệm vụ trọng tâm trong tháng 5 và thống nhất các định hướng trọng tâm trong hoạt động của Quốc hội khóa XVI.

Quốc hội khóa XVI phải phát huy tinh thần “Lập pháp kiến tạo, Giám sát thực chất, Quyết sách bứt phá”

Phát biểu kết luận, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, Kỳ họp thứ Nhất đã khẳng định năng lực thích ứng nhanh, sự vận hành thông suốt của bộ máy Quốc hội sau kiện toàn. Quốc hội đã hoàn thành khối lượng công việc rất lớn, xem xét, bầu và phê chuẩn 39 chức danh cấp cao; thông qua 9 luật, 5 nghị quyết quy phạm pháp luật; quyết định các vấn đề chiến lược cho giai đoạn phát triển mới của đất nước, nhất là các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính, đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030. Các Phó Chủ tịch Quốc hội đã chủ động, trách nhiệm, bắt nhịp công việc nhanh, bảo đảm tính kế thừa, liên tục, không để gián đoạn, không có khoảng trống trong lãnh đạo, chỉ đạo.

Các hoạt động của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Đảng ủy Quốc hội được triển khai đồng bộ; công tác đối ngoại nghị viện tiếp tục được đẩy mạnh, góp phần nâng cao vị thế Quốc hội Việt Nam.

Chủ tịch Quốc hội khẳng định, những kết quả đạt được đã thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm và sự nỗ lực của các Phó Chủ tịch Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội và toàn thể đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động.

Lưu ý phía trước là yêu cầu rất lớn, áp lực rất cao, với nhiều yêu cầu mới, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, tình hình thế giới tiếp tục diễn biến nhanh, cạnh tranh chiến lược gay gắt, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tri thức phát triển mạnh mẽ. Điều này đòi hỏi hệ thống pháp luật, cơ chế chính sách phải đi trước một bước, tạo dư địa phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Ở trong nước, sau Đại hội XIV của Đảng, cả hệ thống chính trị đang bước vào giai đoạn triển khai các nghị quyết chiến lược với mục tiêu tăng trưởng cao, phấn đấu đạt mức tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới. Trong tiến trình đó, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, Quốc hội phải đóng vai trò trung tâm trong hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực.

Cùng với đó, yêu cầu của cử tri và nhân dân đối với Quốc hội cũng ngày càng cao: không chỉ ban hành luật mà phải giám sát hiệu quả, quyết định đúng và trúng, phản ứng chính sách nhanh, linh hoạt, sát thực tiễn.

"Thách thức lớn nhất của Quốc hội khóa XVI không chỉ là khối lượng công việc, mà là yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ về tư duy và phương thức hoạt động". Nhấn mạnh như vậy, Chủ tịch Quốc hội đồng thời nêu rõ, trong nhiệm kỳ này, Quốc hội phải phát huy tinh thần “Lập pháp kiến tạo, Giám sát thực chất, Quyết sách bứt phá”.

Trên tinh thần đó, Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ các định hướng lớn cần tập trung:

Về đột phá trong công tác lập pháp, phải chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy phát triển; từ “quản chặt” sang “tạo hành lang pháp lý thông thoáng nhưng kiểm soát hiệu quả”. Muốn đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, Chủ tịch Quốc hội khẳng định, "Quốc hội phải đi đầu trong đột phá thể chế. Nếu không đổi mới tư duy lập pháp, sẽ không tạo được dư địa phát triển".

Về đổi mới phương thức giám sát, Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ, giám sát phải đi đến cùng vấn đề, có địa chỉ trách nhiệm rõ ràng, có cơ chế theo dõi sau giám sát. Tăng cường giám sát chuyên đề, các lĩnh vực tác động trực tiếp đến tăng trưởng và ổn định kinh tế vĩ mô.

Về nâng cao chất lượng quyết định các vấn đề quan trọng, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu mỗi quyết định của Quốc hội phải được xem xét đầy đủ về cơ sở pháp lý, tác động kinh tế -xã hội, phương án tài chính và rủi ro; không chỉ đúng quy trình, mà phải đúng thực tiễn, đúng thời điểm và tạo được hiệu quả thực chất.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị các Phó Chủ tịch Quốc hội trực tiếp chỉ đạo Thường trực Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban: trình ban hành và tổ chức thực hiện Kế hoạch của Ủy ban Thường vụ Quốc hội triển khai Kết luận số 17 của Bộ Chính trị về định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; triển khai Kế hoạch của Ban Chỉ đạo Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; rà soát việc thể chế hóa các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị sau mỗi kỳ họp.

Về triển khai chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Chủ tịch Quốc hội tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ Nhất, Chủ tịch Quốc hội giao Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tham mưu về nội dung lập pháp; Ủy ban Dân nguyện và Giám sát tham mưu về nội dung giám sát; các Ủy ban tham mưu về nội dung quyết định các vấn đề quan trọng.

Cụ thể, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến chỉ đạo Văn phòng Quốc hội hoàn thành tổng kết, rút kinh nghiệm Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI; phối hợp với các cơ quan chuẩn bị Báo cáo bước đầu về Kỳ họp Hai để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Trong tháng 5/2026, làm đầu mối tham mưu bố trí các cuộc làm việc của Chủ tịch Quốc hội cùng Phó Chủ tịch Quốc hội phụ trách với Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban và các cơ quan liên quan để kịp thời nắm bắt, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội cùng Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên chỉ đạo tạo đột phá trong chuyển đổi số: không chỉ dừng ở ứng dụng công nghệ mà phải hình thành Quốc hội số, dữ liệu hóa toàn bộ hoạt động lập pháp, giám sát, quyết định chính sách; chỉ đạo Văn phòng Quốc hội chuẩn bị nội dung làm việc với Ban Chỉ đạo chuyển đổi số; xác định rõ trọng tâm chuyển đổi số năm 2026 và cả nhiệm kỳ; đồng thời, rà soát, bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống thông tin của Quốc hội.

Mỗi quyết sách phải đúng thực tiễn, đúng thời điểm và tạo được hiệu quả thực chất

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội cùng Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh chỉ đạo Văn phòng Quốc hội chủ trì, phối hợp Đảng ủy Bộ Ngoại giao, Văn phòng Trung ương, Văn phòng Chính phủ xây dựng "Quy chế hoạt động đối ngoại của lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước" phù hợp với tình hình, điều kiện mới.

Chủ tịch Quốc hội giao Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định chỉ đạo Ủy ban Pháp luật và Tư pháp: xây dựng Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh Chương trình lập pháp năm 2026; chuẩn bị Nghị quyết của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện Kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và công tác thi hành án (thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14); chỉ đạo Ủy ban Pháp luật và Tư pháp làm đầu mối theo dõi, tổng hợp, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tình hình ban hành văn bản hướng dẫn thi hành ngay sau khi luật có hiệu lực.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh chỉ đạo Ủy ban Công tác đại biểu: nghiên cứu, xây dựng Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về quản lý công chức và vị trí việc làm công chức thuộc Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội; tham mưu thành lập các Nhóm nữ ĐBQH, Nhóm Nghị sĩ trẻ, Nhóm Nghị sĩ hữu nghị, Nhóm ĐBQH chuyên trách tại địa phương. Các cơ quan phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, siết chặt kỷ luật, kỷ cương nhưng đồng thời khuyến khích đổi mới sáng tạo.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên chỉ đạo Ủy ban Kinh tế và Tài chính tổ chức giám sát việc triển khai các nghị quyết của Quốc hội về các dự án quan trọng quốc gia trong lĩnh vực giao thông tại một số địa phương; chỉ đạo Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường rà soát, các dự án luật, dự thảo nghị quyết trình tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh chỉ đạo: Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại hoàn thiện Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành nội dung về giám sát việc thực hiện điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế; Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại phối hợp Bộ Ngoại giao triển khai hiệu quả Chương trình đối ngoại của Lãnh đạo Quốc hội năm 2026, chuẩn bị tốt các hoạt động đối ngoại song phương và đa phương. Chỉ đạo Ủy ban Dân nguyện và Giám sát xây dựng Đề án định hướng trọng tâm hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; Chương trình giám sát năm 2027 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và kế hoạch triển khai; tham mưu tổ chức Diễn đàn của Quốc hội về hoạt động giám sát lần thứ 2; giám sát việc giải quyết kiến nghị cử tri gửi đến Kỳ họp thứ Nhất; phân loại, chuyển các kiến nghị phát sinh sau kỳ họp đến cơ quan có thẩm quyền và theo dõi kết quả giải quyết.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng chỉ đạo Ủy ban Kinh tế và Tài chính phối hợp với các cơ quan liên quan tham mưu tổ chức giám sát việc triển khai Nghị quyết Đại hội XIV, Kết luận số 18 của Trung ương và các nghị quyết của Quốc hội gắn với mục tiêu tăng trưởng.

Phải làm nhanh hơn, tốt hơn và hiệu quả hơn, thuyết phục hơn, tạo đồng thuận, niềm tin cao hơn

Về công tác của Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội giao các Phó Bí thư Đảng ủy Quốc hội trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo: chuẩn bị chu đáo nội dung kiểm tra (Đợt 2) theo yêu cầu của Đoàn kiểm tra số 10 của Bộ Chính trị; sơ kết, đánh giá hiệu quả của mô hình Đảng bộ Quốc hội, các tổ chức đảng trực thuộc sau 1 năm hoạt động; tiếp tục sắp xếp tổ chức bên trong các cơ quan của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội, Kiểm toán Nhà nước; xây dựng Tờ trình, Đề án trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư trong Quý II, trong đó có Quy chế phối hợp của Đảng ủy Quốc hội với các đảng bộ trực thuộc Trung ương, với các tỉnh, thành ủy; chủ động xây dựng nội dung họp giao ban Thường vụ Đảng ủy, Ban Chấp hành và các nội dung theo kế hoạch.

Chủ tịch Quốc hội khẳng định, nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI không chỉ là nhiệm kỳ kế thừa, mà phải là "nhiệm kỳ đột phá về thể chế, nâng tầm chất lượng hoạt động của Quốc hội, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước".

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phải tạo được bước chuyển trông thấy về chất trong đột phá thể chế, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy phát triển đất nước nhanh và bền vững. Tiếp tục siết chặt kỷ luật, kỷ cương; nâng cao tính chủ động, phối hợp đồng bộ, bảo đảm vận hành thông suốt, không để xảy ra khoảng trống hay độ trễ trong thực thi nhiệm vụ; đồng thời, mạnh dạn đổi mới tư duy, cách làm, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

"Không chỉ làm đúng, mà phải làm nhanh hơn, tốt hơn và hiệu quả hơn, thuyết phục hơn, tạo đồng thuận, niềm tin cao hơn, đó là yêu cầu của Quốc hội khóa này", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, đồng thời giao Văn phòng Quốc hội ra thông báo kết luận phiên họp, đề nghị các Phó Chủ tịch Quốc hội chỉ đạo Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban, Văn phòng Quốc hội quán triệt triển khai xuyên suốt trong cơ quan và nhiệm vụ được giao./.

Báo Đại biểu nhân dân