PHẢN BÁC QUAN ĐIỂM PHIẾN DIỆN VỀ ĐỜI SỐNG KINH TẾ - XÃ HỘI TẠI VIỆT NAM

Thời gian gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện một bài viết cho rằng hiện tượng trẻ em đánh giày hay người già bán vé số là "đặc sản", là bằng chứng cho sự thất bại của mô hình xã hội chủ nghĩa (XHCN) tại Việt Nam, đồng thời ca ngợi tuyệt đối hóa mô hình tư bản tự do. Đây là một cách nhìn nhận vô cùng phiến diện, đánh tráo khái niệm và cố tình bóp méo thực tế nhằm mục đích bôi nhọ hệ thống chính trị.

Để trả lời cho những lập luận sai sự thật này, chúng ta cần nhìn thẳng vào sự thật thông qua các luận cứ khách quan sau:

Hiện tượng lao động tự do đường phố không phải là "đặc sản" của bất kỳ chế độ nào

Bài viết cố tình gắn mác việc bán vé số, đánh giày là "sản phẩm độc quyền" của kinh tế nhà nước và XHCN. Thực tế, lao động khu vực phi chính thức (vô gia cư, bán hàng rong, làm việc tự do trên đường phố) tồn tại ở **tất cả các quốc gia trên thế giới**, bất kể chế độ chính trị nào.

* Tại các nước tư bản phát triển như Mỹ, hình ảnh người vô gia cư lang thang, người già phải làm thêm ở siêu thị hay người nghèo xếp hàng dài xin cứu trợ tại các "food bank" là điều rất phổ biến.

* Việc một bộ phận người dân chọn hoặc phải làm công việc tự do (như bán vé số, đánh giày) là hệ quả của quá trình đô thị hóa, dịch chuyển lao động và phân hóa giàu nghèo mang tính toàn cầu, chứ không phải do mô hình kinh tế XHCN sinh ra.

Sự thật về chính sách xóa đói giảm nghèo và an sinh xã hội tại Việt Nam

Bài viết xuyên tạc rằng Nhà nước Việt Nam không giải quyết nghèo đói bằng tăng trưởng mà chỉ "quản lý nghèo đói". Đây là một sự vu khống trắng trợn trước những thành tựu đã được quốc tế công nhận:

* Thành tựu giảm nghèo kỳ tích: Liên Hợp Quốc và Ngân hàng Thế giới (World Bank) nhiều lần ca ngợi Việt Nam là điểm sáng toàn cầu về xóa đói giảm nghèo. Tỷ lệ nghèo đa chiều tại Việt Nam đã giảm mạnh mẽ từ trên 60% (thập niên 1990) xuống chỉ còn vài phần trăm hiện nay.

* Kinh tế thị trường định hướng XHCN: Việt Nam không hề duy trì mô hình "kế hoạch hóa tập trung" xơ cứng như bài viết rêu rao, mà đã đổi mới mạnh mẽ. Nhà nước luôn khuyến khích kinh tế tư nhân phát triển, thu hút đầu tư nước ngoài (FDI), tạo ra hàng triệu việc làm chính quy mỗi năm để người dân ly hương có cơ hội đổi đời.

* Chính sách chăm lo cho người yếu thế: Việc thành lập các hội nhóm, quỹ bảo trợ xã hội không phải để "quản lý nghèo đói" một cách hình thức, mà là để tạo mạng lưới an sinh, kịp thời hỗ trợ thẻ bảo hiểm y tế miễn phí, cứu trợ thiên tai, và hỗ trợ vốn vay cho người nghèo ổn định cuộc sống.

Cái nhìn sai lệch, "tô hồng" quá mức về các nước tư bản

* Tại Mỹ: Theo các báo cáo chính thức, tình trạng sử dụng lao động trẻ em bất hợp pháp (đặc biệt là trẻ em nhập cư làm việc trong các nhà máy, trang trại) vẫn đang là vấn đề nhức nhối và có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây.

* Tại Hàn Quốc: Tỷ lệ người cao tuổi nghèo đói ở Hàn Quốc thuộc hàng cao nhất trong các nước phát triển (khối OECD). Hình ảnh các cụ già ngoài 70-80 tuổi vẫn phải đi nhặt phế liệu hoặc làm các công việc chân tay nặng nhọc ở Seoul để mưu sinh là thực tế được báo chí quốc tế phản ánh liên tục.

Một xã hội thịnh vượng không thể hình thành sau một đêm, và hành trình xóa nghèo bền vững của một quốc gia đang phát triển như Việt Nam chắc chắn vẫn còn nhiều thách thức. Việc còn một bộ phận người già, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn phải mưu sinh trên đường phố là điều đáng suy ngẫm để xã hội tiếp tục hoàn thiện chính sách, chứ tuyệt đối không phải là thước đo để phủ nhận sạch trơn mọi nỗ lực phát triển kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội của đất nước.

Người đọc cần tỉnh táo trước những bài viết mượn hình ảnh người nghèo để kích động lòng trắc ẩn, từ đó lồng ghép các luận điệu chính trị độc hại, sai sự thật./.