ĐỪNG ĐÁNH TRÁO “ĐỊNH DANH TRÁCH NHIỆM” THÀNH “TRIỆT TIÊU TỰ DO NGÔN LUẬN”!
Luận điệu cho rằng liên kết, xác thực tài khoản mạng xã hội với VNeID là để “triệt tiêu quyền tự do ngôn luận” là một sự đánh tráo khái niệm có chủ đích: biến biện pháp xác thực danh tính, trách nhiệm trên môi trường số thành câu chuyện “bịt miệng người dân”, từ đó gieo rắc hoài nghi và kích động tâm lý chống đối.
Trước hết phải nói cho đúng: quy định mới không cấm người dân bày tỏ chính kiến, bình luận, phản biện hay góp ý. Nghị định 320/2026/NĐ-CP quy định tài khoản giao dịch điện tử trên nền tảng số thuộc nhiều lĩnh vực, trong đó có mạng xã hội tại Việt Nam, phải liên kết, xác thực với tài khoản định danh điện tử; các tài khoản thuộc diện áp dụng đã tạo trước ngày 28/9/2026 phải hoàn thành trước 31/12/2026.
Xác thực người sử dụng không đồng nghĩa kiểm duyệt suy nghĩ của người sử dụng. Người dân vẫn có quyền nói, viết, tranh luận và phản biện theo quy định pháp luật. Điều thay đổi là không gian mạng từng bước hạn chế tình trạng “ẩn danh để vô trách nhiệm” – lập tài khoản giả để lừa đảo, mạo danh, vu khống, xúc phạm người khác, tung tin giả rồi xóa tài khoản, tiếp tục tạo tài khoản khác.
Vì vậy, câu hỏi cần đặt ra không phải là “mạng xã hội còn tự do hay không?”, mà là: tại sao tự do trên mạng lại phải đồng nghĩa với quyền che giấu danh tính để vi phạm pháp luật mà không chịu trách nhiệm? Tự do ngôn luận không phải “tấm vé miễn trách nhiệm” cho hành vi lừa đảo, bôi nhọ, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của người khác. Chính quy định hiện hành cũng xác định người sử dụng mạng xã hội được sử dụng dịch vụ, được bảo vệ thông tin, đồng thời phải chịu trách nhiệm đối với nội dung mình cung cấp, truyền đưa trên mạng.
Định danh còn góp phần bảo vệ chính người dùng trước tài khoản giả mạo, lừa đảo trực tuyến và những hành vi lợi dụng sự ẩn danh. Thực tế, cơ quan chức năng từng ghi nhận chỉ trong giai đoạn tháng 3–8/2024 đã vô hiệu hóa hơn 400.000 website, tài khoản mạng xã hội nghi vấn hoạt động lừa đảo trực tuyến.
Bởi vậy, việc cố tình biến “xác thực để xác lập trách nhiệm” thành “giám sát để bịt miệng” là sự đánh tráo bản chất vấn đề. Xác thực tài khoản không làm mất quyền tự do ngôn luận, mà góp phần thu hẹp “đất sống” của tài khoản giả, hành vi mạo danh, lừa đảo, tung tin sai sự thật và lợi dụng ẩn danh để vi phạm pháp luật. Một không gian mạng văn minh không thể tồn tại thứ “tự do vô trách nhiệm”. Quyền phát ngôn luôn đi cùng trách nhiệm với phát ngôn của mình, dù ngoài đời thực hay trên không gian mạng.
Ẩn bớt
