KHÔNG THỂ ĐÁNH TRÁO BẢN CHẤT NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN BẰNG NHỮNG LUẬN ĐIỆU XUYÊN TẠC

Những lập luận cho rằng Việt Nam là “nhà nước phong kiến trá hình”, “luật Đảng đứng trên luật pháp”, hay “loại bỏ luật sư độc lập” thực chất là sự quy chụp mang tính suy diễn, thiếu căn cứ pháp lý và không phản ánh đúng thực tiễn vận hành của hệ thống chính trị – pháp luật hiện nay.

Trước hết, cần khẳng định rõ: Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam được xây dựng trên nguyên tắc Hiến pháp và pháp luật là tối thượng. Mọi chủ trương, định hướng của Đảng đều phải được thể chế hóa thành pháp luật và chỉ có hiệu lực khi được ban hành theo đúng quy trình lập pháp. Không tồn tại cái gọi là “luật Đảng thay luật pháp”, bởi chính cơ chế vận hành đã quy định ranh giới rõ ràng giữa vai trò lãnh đạo và hoạt động quản lý nhà nước.

Việc dẫn ra những thông tin như “toàn bộ luật sư ứng cử Quốc hội không trúng cử” để suy diễn thành “bầu cử sắp đặt” là cách lập luận thiếu logic. Kết quả bầu cử phụ thuộc vào nhiều yếu tố: tiêu chuẩn đại biểu, cơ cấu, tín nhiệm của cử tri… không có bất kỳ quy định nào bảo đảm một nhóm nghề nghiệp nhất định phải có đại diện. Lấy kết quả của một nhóm để phủ nhận cả cơ chế bầu cử là đánh tráo khái niệm, không có giá trị thuyết phục.

Đối với những nội dung liên quan đến dự thảo, đề án hay kiến nghị sửa đổi pháp luật, cần phân biệt rõ giữa ý tưởng chính sách và quy định pháp lý chính thức. Các đề xuất như xây dựng mô hình luật sư công, điều chỉnh quy định về hành nghề hay nghĩa vụ pháp lý của luật sư đều đang trong quá trình nghiên cứu, lấy ý kiến, thẩm định. Đây là hoạt động bình thường của bất kỳ hệ thống pháp luật nào nhằm hoàn thiện thể chế. Việc gán ghép các đề xuất này thành “chiến dịch loại bỏ luật sư độc lập” là suy diễn thiếu cơ sở.

Cũng cần nhấn mạnh rằng, vai trò của luật sư trong hệ thống tư pháp Việt Nam ngày càng được khẳng định và mở rộng. Số lượng luật sư tăng lên qua từng năm, phạm vi tham gia tố tụng ngày càng sâu rộng, quyền bào chữa được bảo đảm tốt hơn. Điều này hoàn toàn trái ngược với luận điệu cho rằng “luật sư đang bị xóa bỏ” hay “bị biến thành công cụ”.

Những trường hợp cá biệt về sai phạm (nếu có) của cơ quan hoặc cá nhân trong thực thi pháp luật không phản ánh bản chất của cả hệ thống. Pháp luật Việt Nam có đầy đủ cơ chế kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm. Không thể lấy hiện tượng đơn lẻ để quy kết thành “bản chất phong kiến”.

Việc so sánh cực đoan giữa Việt Nam với các mô hình pháp quyền khác, rồi đi đến kết luận rằng “tư pháp là công cụ cai trị” là cách lập luận mang tính áp đặt, bỏ qua đặc thù chính trị – pháp lý của mỗi quốc gia. Mỗi nước có con đường phát triển riêng, nhưng điểm chung là đều hướng tới bảo đảm trật tự xã hội, quyền con người và công lý.

“Kỷ nguyên vươn mình” gắn liền với cải cách thể chế, hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. Trong quá trình đó, việc xuất hiện các ý kiến tranh luận là điều bình thường. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa góp ý xây dựng với xuyên tạc, bóp méo nhằm gây hoài nghi, làm suy giảm niềm tin xã hội.

Một nền pháp quyền không thể được đánh giá bằng những nhận định cảm tính hay suy diễn cực đoan. Muốn nhìn nhận đúng bản chất, cần dựa trên thực tiễn, trên hệ thống pháp luật hiện hành và trên tiến trình cải cách đang diễn ra – thay vì những luận điệu quy chụp thiếu căn cứ.

Xuân Thanh