"PHẠT DÂN THÌ NHANH, PHỤC VỤ DÂN THÌ CHẬM"???
Dạo gần đây, cụm từ "phạt dân thì nhanh, phục vụ dân thì chậm" được chia sẻ khá nhiều trên mạng xã hội và nhanh chóng nhận được sự hưởng ứng của không ít người. Tuy nhiên, sức lan tỏa của một câu nói không đồng nghĩa với tính đúng đắn của nó. Việc một số vụ xử phạt được truyền thông phản ánh nhiều không thể trở thành căn cứ để khẳng định rằng bộ máy Nhà nước đặt việc xử phạt lên trên nhiệm vụ phục vụ Nhân dân. Một kết luận như vậy được hình thành từ góc nhìn phiến diện hơn là từ những dữ liệu khách quan.
Thực tế, xử phạt và phục vụ không phải là hai nhiệm vụ đối lập nhau. Một chính quyền muốn phục vụ Nhân dân hiệu quả thì trước hết phải bảo đảm kỷ cương, trật tự và sự tuân thủ pháp luật. Nếu không có chế tài xử lý vi phạm, môi trường sống và làm việc của người dân sẽ bị ảnh hưởng, còn những người chấp hành đúng quy định lại chịu thiệt thòi. Vì vậy, việc xử phạt không phải là biểu hiện của sự xa rời người dân, mà là một phần trong trách nhiệm quản lý nhà nước.
Bên cạnh đó, việc báo chí thường đăng tải các quyết định xử phạt cũng không phản ánh đầy đủ bức tranh chung. Tin tức truyền thông thường ưu tiên những vụ việc có tính thời sự, gây chú ý hoặc có dấu hiệu vi phạm rõ ràng. Trong khi đó, hàng loạt hoạt động phục vụ người dân như: Giải quyết hồ sơ hành chính, cấp giấy tờ, tiếp nhận phản ánh, cung cấp dịch vụ công trực tuyến hay cải cách thủ tục... diễn ra hằng ngày nhưng ít khi trở thành tiêu điểm. Nếu chỉ nhìn vào những gì được đưa lên mặt báo để kết luận về toàn bộ bộ máy hành chính thì sẽ dễ rơi vào cách nhìn phiến diện.
Không chỉ dựa trên cảm nhận hay những vụ việc được truyền thông phản ánh, chất lượng phục vụ của cơ quan hành chính còn được đánh giá thông qua các khảo sát độc lập với phương pháp khoa học. Theo kết quả Chỉ số hài lòng về sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS) năm 2025 do Bộ Nội vụ công bố, 83,09% người dân bày tỏ hài lòng đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước. Cuộc khảo sát được triển khai trên phạm vi cả nước với 36.000 phiếu điều tra, thu về 35.649 phiếu hợp lệ, bảo đảm tính đại diện và độ tin cậy của kết quả. Đáng chú ý, mức độ hài lòng giữa các địa phương dao động từ 77,92% đến 91,12%, cho thấy nhiều địa phương đã đạt tỷ lệ hài lòng rất cao trong cung cấp dịch vụ công. Những số liệu này cho thấy việc đánh giá hiệu quả phục vụ cần dựa trên các chỉ số được đo lường một cách khách quan và toàn diện, thay vì chỉ suy luận từ tần suất xuất hiện của các quyết định xử phạt trên truyền thông.
Ngoài ra, việc cho rằng xử phạt nhanh đồng nghĩa với phục vụ chậm cũng chưa có cơ sở chắc chắn. Muốn đánh giá chất lượng phục vụ của chính quyền cần dựa trên các chỉ số cụ thể như thời gian giải quyết hồ sơ, mức độ hài lòng của người dân, tỷ lệ thủ tục được xử lý đúng hạn hay mức độ minh bạch trong tiếp nhận và phản hồi. Khi chưa có những dữ liệu này, việc khẳng định rằng chính quyền chỉ chú trọng phạt mà xem nhẹ phục vụ vẫn chỉ là nhận định cảm tính.
Dĩ nhiên, không thể phủ nhận rằng ở một số nơi vẫn còn tình trạng giải quyết thủ tục chậm, thái độ phục vụ chưa tốt hoặc có cán bộ vi phạm quy định. Những hạn chế đó cần được nhìn nhận nghiêm túc và khắc phục bằng cải cách hành chính, nâng cao trách nhiệm công vụ và tăng cường giám sát. Nhưng từ những tồn tại đó không thể suy luận cho toàn bộ hệ thống.
Vì vậy, quan điểm “phạt dân thì nhanh, phục vụ dân thì chậm” là một nhận định chưa toàn diện và thiếu cơ sở nếu chỉ dựa vào những vụ việc xử phạt được phản ánh nhiều trên truyền thông. Xử phạt và phục vụ đều là những chức năng cần thiết của chính quyền; vấn đề không nằm ở chỗ có xử phạt hay không, mà nằm ở việc xử phạt có đúng pháp luật, công bằng và đi đôi với nâng cao chất lượng phục vụ hay không. Chỉ khi nhìn nhận đầy đủ cả hai mặt này mới có thể đánh giá khách quan về hiệu quả quản trị của bộ máy nhà nước.
H.TIEN08-ĐB1-KV3
Ẩn bớt
